Nội dung quy luật từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và ngược lại

0 Votes
đã hỏi 24 Tháng 11, 2015 trong Những vấn đề khác bởi xmen Hạ Sỹ (529 điểm)
Phân tích nội dung quy luật từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và ngược lại. Ý nghĩa phương pháp luận của việc nghiên cứu quy luật này trong hoạt động thực tiễn.

1 câu trả lời

0 Votes
đã trả lời 24 Tháng 11, 2015 bởi coolkid Thượng sỹ (1,258 điểm)

I. Nội dung quy luật:

          Mỗi sự vật, hiện tượng là sự thống nhất giữa hai mặt: chất lượng (chất) và số lượng (lượng). Từ những thay đổi dần dần về lượng dẫn sẽ đến những thay đổi về chất và ngược lại; là cách thức của sự vận động và phát triển.

1. Khái niệm chất và lượng

a. Khái niệm chất:

          - Chất là tính quy định vốn có của các sự vật và hiện tượng, là sự thống nhất hữu cơ của những thuộc tính, những yếu tố cấu thành sự vật, nói lên sự vật đó là gì, phân biệt nó với các sự vật và hiện tượng khác.

          - Phân biệt chất với tính cách là phạm trù triết học với chất hiểu theo khái niệm thường dùng hàng ngày hoặc với khái niệm chất liệu.

          - Phân biệt chất với thuộc tính. Mỗi chất gồm nhiều thuộc tính.

          - Mỗi sự vật, hiện tượng có thể có một hoặc nhiều chất tuy theo những mối quan hệ xác định

          - Chất tồn tại khách quan.

          - Chất biểu hiện tình trạng tương đối ổn định của sự vật, hiện tượng.

          - Trong những trường hợp đặc biệt, chất là cái trừu tượng và dường như nằm ngoài sự vật, hiện tượng.

b. Khái niệm lượng

          - Lượng là tính quy định của sự vật, hiện tượng về mặt qui mô, trình độ, tốc độ phát triển của nó, biểu thị bằng các con số, các thuộc tính, các yếu tố,.. cấu thành nó.

          - Lượng không chỉ biểu hiện bằng các con số, các đại lượng xác định cụ thể, mà lượng còn được nhận thức bằng khả năng trừu tượng hóa.

          - Lượng là nhân tố quy định bên trong, nhưng đồng thời cũng có những lượng chỉ nói lên nhân tố dường như bên ngoài sự vật.

          - Lượng tồn tại khách quan.

          - So với chất, lượng là cái thường xuyên biến đổi.

          * Sự phân biệt giữa chất và lượng chỉ có ý nghĩa tương đối.

2. Tính thống nhất và mối quan hệ phổ biến của lượng và chất.

a. Khái niệm “Độ”

          Mỗi sự vật là một thể thống nhất của hai mặt chất và lượng. Hai mặt đó không tách rời nhau, mà tác động lẫn nhau một cách biện chứng.

          - “Độ” là khái niệm nói lên mối quan hệ quy định lẫn nhau của chất và lượng. Nó là giới hạn mà trong đó sự vật, hiện tượng vẫn còn là nó mà chưa biến thành cái khác. Trong giới hạn “độ” lượng biến đổi nhưng chưa dẫn đến chuyển hóa về chất.

          - Độ cũng biến đổi khi những điều kiện tồn tại của sự vật, hiện tượng biến đổi.

b. Những hình thức biến đổi từ lượng dẫn đến sự biến đổi về chất.

          Ranh giới của lượng do chất quy định, nhưng sự chuyển hóa thì bao giờ cũng bắt đầu từ sự thay đổi về lượng. Các hình thức cơ bản của sự chuyển hóa:

          + Tăng lên hoặc giảm đi đơn thuần về mặt số lượng

          + Sự dung hợp của nhiều lực lượng thành một hợp lực về căn bản khác với tổng số những lực lượng cá biệt.

          + Thay đổi về kết cấu, tổ chức, qui mô của sự vật, hiện tượng.

          - Khi lượng thay đổi vượt quá giới hạn của độ thì dẫn đến thay đổi về chất. Sự thay đổi về chất được gọi là bước nhảy (có 4 loại bước nhảy cơ bản: bước nhảy toàn phần, bước nhảy cục bộ, bước nhảy dần dần, bước nhảy đột biến), đó là bước ngoặt căn bản trong sự biến đổi dần dần về lượng.

          - Giới hạn mà ở đó xảy ra bước nhảy được gọi là điểm nút.

          - Sự chuyển hóa đòi hỏi phải có điều kiện.

c. Ảnh hưởng của chất mới đối với sự biến đổi của lượng

Khi chất mới ra đời nó tạo ra một lượng mới phù hợp với nó để có một sự thống nhất mới giữa chất và lượng. Sự quy định này được biểu hiện ở qui mô và nhịp điệu phát triển mới của lượng.

Tóm lại, quy luật lượng-chất chỉ ra cách thức biến đổi sự vật, hiện tượng. Đó là quá trình tác động lẫn nhau giữa hai mặt: chất và lượng. Lượng biến đổi mâu thuẫn với chất cũ, chất mới ra đời với lượng mới. Lượng mới lại tiếp tục biến đổi đến giới hạn nào đó lại phá vỡ chất đang kìm hãm nó, tạo nên chất mới với lượng mới. Như vậy phát triển là quá trình vô hạn, vừa mang tính liên tục (biểu hiện ở sự biến đổi của lượng) vừa có tính gián đoạn (biểu hiện ở sự thay đổi về chất).

II. Ý nghĩa phương pháp luận:

          - Sự vận động và phát triển là kết quả của quá trình tích lũy về lượng. Trong hoạt động thực tiễn cần chống lại hai khuynh hướng:

          + Tư tưởng chủ quan, duy ý chí, nôn nóng, chưa có sự tích lũy đầy đủ về lượng đã muốn thực hiện bước nhảy về chất. Hoặc chỉ nhấn mạnh đến bước nhảy, xem nhẹ tích lũy về lượng, dẫn đến các hành động phiêu lưu mạo hiểm.

          + Tư tưởng bảo thủ, trì trệ, ngại khó không dám thực hiện bước nhảy về chất. Hoặc chỉ nhấn mạnh đến sự biến đổi dần dần về lượng, từ đó rơi vào chủ nghĩa cải lương và tiến hóa luận.

          - Cần có thái độ khách quan, khoa học và có quyết tâm thực hiện bước nhảy khi điều kiện thực hiện bước nhảy đã chín muồi.

          + Cần phân biệt các bước nhảy trong tự nhiên và trong xã hội.

          + Phải nhận thức đúng đắn các bước nhảy khác nhau về qui mô, nhịp độ.

          + Chống chủ nghĩa giáo điều

Các câu hỏi liên quan

0 Votes
1 câu trả lời 232 Lượt xem
0 Votes
1 câu trả lời 1,558 Lượt xem
0 Votes
1 câu trả lời 2,794 Lượt xem
0 Votes
1 câu trả lời 7,682 Lượt xem
0 Votes
1 câu trả lời 3,609 Lượt xem
0 Votes
1 câu trả lời 1,041 Lượt xem
0 Votes
3 câu trả lời 37 Lượt xem
0 Votes
1 câu trả lời 942 Lượt xem
0 Votes
1 câu trả lời 3,202 Lượt xem
0 Votes
1 câu trả lời 3,613 Lượt xem
0 Votes
1 câu trả lời 1,575 Lượt xem
0 Votes
1 câu trả lời 1,106 Lượt xem

   

   HỎI ĐÁP NHANH - HỎI ĐÁP TRỰC TUYẾN CHO NGƯỜI VIỆT

Muốn biết thì phải hỏi - Muốn giỏi thì phải đáp

Liên hệ quản trị trang: dangnamkien@gmail.com - 89B Lý Nam Đế - Hoàn Kiếm - Hà Nội

 

...